Η Ελεούσα αποτελεί προσωνυμία – προσαγόρευση της Παναγίας. Η προσωνυμία ελεούσα αποδίδεται με τη σημασία της μεσιτεύουσας στον Ιησού Χριστό για θεία ευσπλαχνία. Η προσωνυμία αυτή φέρεται να επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τη βυζαντινή αλλά και τη μεταβυζαντινή τέχνη της αγιογραφίας, όπου συναντάται ο εικονογραφικός τύπος της Παναγίας Ελεούσας ή Γλυκοφιλούσας.
Το πρωτότυπο της συγκεκριμένης εικόνας, αποδίδεται στον Άγγελο Ακοτάντο. Ο Άγγελος Ακοτάντος ήταν Έλληνας ζωγράφος που δραστηριοποιήθηκε στο νησί της Κρήτης κατά το πρώτο μισό του 15ου αιώνα. Θεωρείται ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Κρητικής Σχολής. Πάνω από πενήντα πίνακες αποδίδονται στον Άγγελο Ακοτάντο. Τα έργα του αποτέλεσαν πρότυπο για την ελληνική ζωγραφική για πάνω από 500 χρόνια. Ο Άγγελος Ακοτάντος δραστηριοποιήθηκε στο Ηράκλειο. Ο Άγγελος Ακοτάντος ολοκλήρωσε πολλές εικόνες της Παναγίας και του Βρέφους σε στάση Ελεούσα.
Η στάση της Ελεούσας προήλθε από βυζαντινά πρότυπα. Το στυλ αυτό χρησιμοποιήθηκε τόσο από Έλληνες όσο και από Ιταλούς ζωγράφους κατά την περίοδο που προηγήθηκε της Ιταλικής και Κρητικής Αναγέννησης. Οι Έλληνες ζωγράφοι συνέχισαν την παράδοση της μίμησης των βυζαντινών δασκάλων, ενώ οι Ιταλοί ζωγράφοι υιοθέτησαν την ελαιογραφία αντί της τέμπερας με αυγό. Πολλοί από τους αγιογράφους επέλεξαν να μιμηθούν τον Άγγελο Ακοτάντο, ακολουθώντας αυστηρά το παραδοσιακό ζωγραφικό στυλ της maniera greca. Η Παναγία Ελεούσα του Αγγέλου Ακοτάντου ήταν μεταξύ των πιο αντιγραμμένων έργων του. Το πρωτότυπο της Παναγίας Ελεούσας βρίσκεται στο Μουσείο Τέχνης στο Κλίβελαντ του Οχάιο.
Το πρωτότυπο έργο είναι φτιαγμένο με τέμπερα αυγού και φύλλο χρυσού πάνω σε ξύλο και έχει διαστάσεις 96 εκ. (37,7 ίντσες) × 70 εκ. (27,5 ίντσες). Ο πίνακας ολοκληρώθηκε στις αρχές του 15ου αιώνα. Η Παναγία γέρνει προς τα αριστερά καθώς αγκαλιάζει το βρέφος. Το πρόσωπο και ο λαιμός της είναι επιμήκεις. Φοράει ένα μοναδικό κάλυμμα κεφαλής κάτω από τον μανδύα της. Υπάρχουν τρία αστέρια στο χιτώνα της. Τα τρία αστέρια προέρχονται από παραδοσιακά ελληνικά βυζαντινά και ιταλικά πρωτότυπα. Η ρόμπα είναι επίσης περίτεχνα διακοσμημένη γύρω από τα πόδια του βρέφους. Η ρόμπα του έχει λεπτομερείς ραβδώσεις που ορίζουν σαφώς το χώρο. Τα δάχτυλά της είναι μακριά. Το δεξί της χέρι κρατά το Χριστό παιδί. Η περίτεχνα διακοσμημένη μανσέτα του πουκαμίσου της εμφανίζεται στο δεξί της χέρι. Τα χείλη της έχουν ροζ χρώμα. Τα μάτια της ρίχνουν μια σοβαρή ματιά στον θεατή. Το πηγούνι της αγκαλιάζει το νεαρό βρέφος στη στάση της Ελεούσας.
Το βρέφος κοιτάζει τη μητέρα του. Τα χείλη του έχουν το ίδιο χρώμα με τα δικά της. Το κεφάλι του είναι ελαφρώς γερμένο προς τα πίσω, ενώ η μητέρα του χαϊδεύει το ιερό βρέφος. Τα μαλλιά του είναι καστανά. Το βρέφος φοράει πορτοκαλί ρόμπα και λευκό πουκάμισο με διακοσμητικά στοιχεία. Η πορτοκαλί ρόμπα του έχει περίτεχνα ζωγραφισμένες ραβδώσεις, που επιτρέπουν στους θεατές να διακρίνουν τις αυλακώσεις και τις προεξοχές. Στα χέρια του κρατά ένα πάπυρο, που συμβολίζει την Καινή Διαθήκη. Το επιχρυσωμένο φόντο επιτρέπει στους θεατέςνα συνδεθούν με την Παναγία και το Βρέφος.
